
Dzisiejsza książka nie jest, w zasadzie, przewidziana do lektury ciągłej. Chociaż, oczywiście, jak się bardzo uprzeć, to można (i ostatecznie tak zrobiłem...). Autor przewidział ją jako kompendium/encyklopedię wiedzy o Świecie Dysku stworzonym przez Sir Terry’ego Pratchetta – i jest to encyklopedia bardzo obszerna (do tego – w momencie wydania – absolutnie aktualna; z perspektywy czasu przydałoby się rozbudować ją o dwie ostatnie książki cyklu). | Today's book is not, in fact, intended to be continuous reading. Although, of course, if you’re very persistent, you can (so eventually did I...). The author envisaged it as a compendium/encyclopaedia of knowledge about the Discworld created by Sir Terry Pratchett - and it is a very comprehensive encyclopaedia (and - at the time of publication - absolutely up-to-date; from today’s perspective, it would have been useful to expand it and include the last two books of the series). |
A sięgnąłem po nią na początku września z jednej wyłącznie przyczyny – wybierałem się na Kapitularz, dotarły mnie wieści, że jedną z jego atrakcji będzie konkurs ze znajomości Świata Dysku właśnie i postanowiłem wziąć w nim udział. Co prawda, wziąłem się za to dopiero na dzień przed i czasu starczyło zaledwie na przekartkowanie książki, poza tym przy wielu kategoriach pytań jej przydatność okazała się żadna (musieliśmy, na przykład, rozpoznawać postaci po rysunkach, albo rozpoznawać poszczególne tomy po okładkach wydań z całego świata). Ale – nie chwaląc się – po zaciętej rywalizacji jam ten konkurs wygrał, co wielce mnie uradowało ;) | I have reached for it at the beginning of September for one reason only - I was going to the Kapitularz (a fantasy convent in my city), I heard that one of its attractions would be a Discworld knowledge quiz and I decided to take part in it. Admittedly, I didn't get down to it until the day before and there was only enough time to flip through the book. During the quiz it appeared that it wouldn’t be of use to me for many of the categories of questions (for example, we had to recognise characters by their drawings, or identify individual volumes by their covers of editions from all over the world). But - without boasting - after a fierce competition it was me who won the competition, and that was very satisfying ;) |
Wracając do książki – jej główna zawartość to setki (a może nawet tysiące – nie liczyłem) haseł związanych ze Światem Dysku. Od króciutkich – jedno lub dwuzdaniowych, poświęconych marginalnym postaciom lub pojęciom, o którym pamiętają jedynie nieliczni czytelnicy (np. Chume) | Coming back to the book - its main content consists of hundreds (or even thousands - I haven't counted) of entries related to the Discworld. These range from the short, one- or two-sentence entries on marginal characters or concepts that only a few readers remember (e.g. Chume) |

po bardzo rozbudowane, wręcz dostarczające informacji nieobecnych w głównych książkach cyklu (np. cykl haseł o Gildiach Ankh-Morpork). | to the very extensive, even providing information absent from the main books of the series (e.g. the series of entries on the Guilds of Ankh-Morpork). |

Ilustracji jest niewiele, wyłącznie czarno-białych. | There are few illustrations, exclusively in black and white. |
Całość uzupełniają: - historyczny i niezwykle ciekawy (z pierwszego, wcześniejszego o blisko 20 lat wydania) wywiad z Sir Terrym, - drugi – nieco krótszy – poświęcony zjawisku korespondencji z fanami, - tekst poświęcony trudnościom związanym z przekładem wielce specyficznego języka i stylu autora (tu mimo wszystko żałuję, że wydawca postanowił pozostawić fragment oryginalny, dotyczący przekładów na holenderski, zamiast poprosić polskiego tłumacza o napisanie własnego – w każdym z języków te wyzwania i trudności są nieco inne, a polscy czytelnicy na pewno chcieliby poznać PWCa bliżej także od tej strony), - zasady gry w „Okalecz Pana Cebulę” – jeśli chcecie poznać tajniki bajgli czy skizów, regułę słonia albo zerowych ósemek, to ten kawałek jest właśnie dla was. | The whole is supplemented by: - a historical and extremely interesting (from the first, nearly 20 years earlier edition) interview with Sir Terry, - a second, slightly shorter one on the phenomenon of fan mail, - a text devoted to the difficulties connected with the translation of the author's highly specific language and style (here, however, I regret that the publisher decided to leave the original fragment, concerning the translation into Dutch, instead of asking the Polish translator to write his own - in each language these challenges and difficulties are slightly different, and Polish readers would certainly like to get to know PWC better from this side as well), - the rules of the "Cripple Mr Onion" game - if you want to know the secrets of bagels or wild cards, The Elephant’s Rule or The Null Eights Rule, then this piece is for you. |
Dla miłośników Świata Dysku jest to pozycja obowiązkowa. Jeśli zaś ktoś w tymże świecie stawia dopiero pierwsze kroki, albo wręcz jeszcze się zastanawia, czy aby na pewno się weń zagłębić – niech sobie (na razie) odpuści, bo (jeszcze) nie zdoła wystarczająco docenić treści i utonie w zalewie informacji, być może nawet zniechęcając się do całej twórczości PTerry'ego. A byłoby szkoda. | For fans of the Discworld, it is a must-read. If, however, you are just taking your first steps in this world, or even if you are still wondering whether you should really delve into it - then leave the book (for the time being), because you won't (yet) be able to appreciate the content sufficiently and probably you will drown in the deluge of information, perhaps even becoming discouraged by all of PTerry's work. And that would be a pity. |

PODSUMOWANIE Rozmiar: gruba (536 stron) Szybkość czytania: bardzo powoli Wciąga: tylko tych, których wcześniej wciągnął Świat Dysku Dla kogo: wyłącznie dla światodyskowych fanatyków | SUMMARY Size: thick (536 pages) Reading speed: very slow Engages: only those who have previously been drawn into Discworld For whom: only for Discworld fanatics |
Zalety: maksymalnie skondensowana wiedza o Świecie Dysku, podana w przystępny sposób, nierzadko rozszerzająca i uzupełniająca to, co znajduje się w głównych tomach serii. Wady: bardzo hermetyczna, z wysoko postawionym progiem wejścia. | Pros: maximally condensed knowledge of the Discworld, given in an accessible way, often expanding and supplementing what is found in the main volumes of the series. Cons: very hermetic, with a high entry threshold. |
Ocena: dla samych swoich 10/10, dla postronnych 2/10 (bo może jednak kogoś by skłoniła do wejścia w Świat Dysku... może...) | Rating: for Discworld maniacs 11/10, for outsiders 2/10 (because maybe it could get someone into the Discworld after all... maybe...) |